Những chia sẻ của Cha Trưởng phòng HSSV Phạm Quang Minh không dừng lại ở lời khuyên mang tính định hướng, mà thực chất là một lời mời gọi người trẻ nhìn lại chính mình – một cách nghiêm túc, trung thực và có trách nhiệm.

1. Chủ động – nền tảng của tự do lựa chọn

Điểm cốt lõi đầu tiên được nhấn mạnh chính là tinh thần chủ động. Trong một xã hội hiện đại, cơ hội không thiếu, nhưng sự rõ ràng trong lựa chọn lại là điều hiếm. Rất nhiều người trẻ rơi vào trạng thái “trôi theo dòng” – chọn ngành vì bạn bè, chọn trường vì xu hướng, chọn nghề vì áp lực gia đình. Họ tưởng rằng mình đang đi, nhưng thực chất chỉ đang bị đẩy.

Chủ động không phải là làm điều lớn lao ngay lập tức, mà là dám đặt câu hỏi: “Mình là ai? Mình phù hợp với điều gì? Và mình sẵn sàng đánh đổi điều gì cho tương lai?” Khi một người trẻ bắt đầu suy nghĩ như vậy, họ đã bước ra khỏi sự phụ thuộc để tiến gần hơn đến tự do đích thực – tự do lựa chọn và tự do chịu trách nhiệm.

2. Học tập – giá trị nằm ở chiều sâu, không phải hình thức

Xã hội từ lâu đã mặc định rằng “học lên cao” là con đường duy nhất dẫn đến thành công. Nhưng thực tế đang chứng minh điều ngược lại: không phải ai học cao cũng thành công, và không phải ai thành công cũng đi theo con đường học thuật truyền thống.

Điều Cha Minh nhấn mạnh không phải là phủ nhận việc học, mà là đặt lại bản chất của việc học. Học không phải để sở hữu một tấm bằng đẹp, mà là để xây dựng năng lực thật. Một tấm bằng nếu không đi kèm kỹ năng và tư duy thì chỉ là một “tờ giấy có giá trị hình thức”.

Người trẻ cần hiểu rằng: lựa chọn học tiếp là một quyết định đáng trân trọng – nhưng chỉ đúng khi nó xuất phát từ nội lực, không phải từ sự so sánh. Học vì muốn phát triển bản thân khác hoàn toàn với học vì sợ thua kém người khác. Một bên tạo ra giá trị bền vững, bên còn lại dễ dẫn đến áp lực và mất phương hướng.

3. Vừa học – vừa làm: con đường của thực tiễn và hội nhập

Nếu trước đây, con đường học tập và lao động thường tách biệt, thì ngày nay, mô hình “vừa học vừa làm” đang trở thành xu thế tất yếu. Đây không chỉ là một giải pháp kinh tế, mà là một triết lý phát triển con người: học đi đôi với hành, lý thuyết gắn liền thực tiễn.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, các quốc gia như Nhật Bản, Đức và nhiều nước phát triển đang mở rộng cánh cửa cho lao động trẻ – đặc biệt là những người có tay nghề, thái độ tốt và tinh thần cầu tiến. Điều đáng chú ý là, những cơ hội này không đặt nặng bằng cấp cao, mà chú trọng vào khả năng làm việc thực tế.

Con đường vừa học vừa làm mang lại ba giá trị cốt lõi:

• Giá trị kinh tế: giảm áp lực chi phí học tập.
• Giá trị trải nghiệm: tích lũy kỹ năng thực tế từ sớm.
• Giá trị định hướng: giúp người học hiểu rõ mình phù hợp với lĩnh vực nào.

Đây không phải là con đường “thay thế” cho đại học, mà là một lựa chọn song song, phù hợp với những ai muốn đi nhanh hơn vào thực tiễn, nhưng vẫn không ngừng phát triển tri thức.

4. Một góc nhìn rộng hơn: nghề nghiệp không phải đích đến, mà là hành trình

Một sai lầm phổ biến của người trẻ là cố gắng chọn “đúng nghề” ngay từ đầu, như thể đó là một quyết định cố định cho cả cuộc đời. Nhưng thực tế, nghề nghiệp không phải là một điểm đến bất biến, mà là một hành trình liên tục điều chỉnh.

Điều quan trọng không phải là chọn đúng ngay từ đầu, mà là:

• Biết mình đang ở đâu
• Biết mình có thể tiến bộ như thế nào
• Và sẵn sàng thay đổi khi cần thiết

Một người có tư duy linh hoạt và tinh thần học hỏi sẽ luôn tìm được chỗ đứng – dù xuất phát điểm của họ là gì.

Ngày hội Hướng nghiệp khép lại, nhưng giá trị lớn nhất không nằm ở những gì đã được nói, mà ở những gì đã được đánh thức trong mỗi học sinh. Đó là ý thức về trách nhiệm với tương lai, là sự can đảm để lựa chọn, và là khát vọng sống một cuộc đời có định hướng.

Tương lai không phải là con đường có sẵn – mà là con đường được hình thành từ chính những lựa chọn hôm nay.
Và mỗi học sinh, nếu đủ tỉnh táo và bản lĩnh, đều có thể trở thành người kiến tạo con đường của riêng mình.